ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားေတာ္သည္ ခႏၶာတို႕၏အဓိပၸာယ္ႏွင့္ ခႏၶာျဖစ္ျခင္းအေၾကာင္း အက်ဳိးဆက္တို႕ကို ေဖာ္ျပေသာတရားျဖစ္ပါတယ္။ ၀ိပႆနာအလုပ္ခြင္သို႕ ၀င္၍ တရားအားထုတ္ရန္ စိတ္ဆံုးျဖတ္ၿပီးရင္ ခႏၶာငါးပါး၏ အေၾကာင္းအက်ဳိးကို သိနားလည္ရန္ လိုအပ္ပါတယ္။ ထို႕အတူ မဂ္ဉာဏ္ ဖိုလ္ဉာဏ္ကို ရေအာင္ အားထုတ္ရန္ ရည္ရြယ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးသည္ ပထမဦးစြာ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားေတာ္ကို နားလည္သေဘာေပါက္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ တရားေတာ္သည္ အေၾကာင္းအက်ဳိးဆက္တရားပင္ ျဖစ္ပါတယ္။
အရိယာသစၥာေလးပါး တရားေတာ္သည္ ဗုဒၶ၏ သုတၱန္ေဒသနာေတာ္တြင္ အေရးအႀကီးဆံုးႏွင့္ အႏွစ္ခ်ဳပ္တရားေတာ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ထို႕အတူ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားေတာ္သည္ ဗုဒၶေဒသနာတို႕တြင္ ဒုတိယအားျဖင့္ အေရးအႀကီးဆံုးႏွင့္ အႏွစ္ခ်ဳပ္တရားေတာ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။
ေသာတာပတၱိမဂ္ဖိုလ္၊ သကဒါဂါမိမဂ္ဖိုလ္၊ အနာဂါမိမဂ္ဖိုလ္၊ အရဟတၱမဂ္ဖိုလ္သို႕ ဆိုက္ေရာက္ေတာ္ မူၾကေသာ အရိယာ သူေတာ္ေကာင္းတို႕သည္ ပထမဦးစြာ ပဋိစၥသုမုပၸါဒ္ သံသရာစက္၏ အဆက္အစပ္မ်ားကို ျဖတ္ေတာက္ခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ အရိယာသစၥာေလးပါးကို အျပည့္အစံု ထိုးထြင္းသိျမင္ခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။
ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားေတာ္သည္ သာမန္ ပုထုဇဥ္ လူသားမ်ားအတြက္ (၁) သကၠာယဒိ႒ိ (၂) သႆတဒိ႒ိ (၃) ဥေစၧဒဒိ႒ိ (၄) အေဟတုကဒိ႒ိ စေသာ ဒိ႒ိအျမင္မွားမ်ားကို ဖယ္ရွားသုတ္သင္ရာတြင္ လြန္စြာ အေရးပါေသာ တရားေတာ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသာတာပတၱိမဂ္ဉာဏ္ကို ရရိွေရးတြင္ ဒိ႒ိအျမင္မွားကို ဖယ္ရွားသုတ္သင္ေရးသည္ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ ေသာတာပတၱိမဂ္ဉာဏ္သည္ ပထမ မဂ္ဉာဏ္ျဖစ္ၿပီး ထိုဉာဏ္ကို ရရိွၿပီးမွသာ အထက္အဆင့္ျမင့္ မဂ္ဉာဏ္မ်ားသို႕ တက္လွမ္းႏိုင္မည္ျဖစ္ပါတယ္။
အဲေတာ့ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ဆိုတာဘာလဲ ?
ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ဆိုတာ ပါဠိစကားလံုး သံုးခုကို ေပါင္းစပ္ထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ၄င္းတို႕မွာ ပဋိစၥ = အေၾကာင္းေၾကာင့္၊ ကို မီွလ်က္၊ သံ = ေကာင္းစြာ၊ ဥပၸါဒ = အေၾကာင္းအားေလ်ာ္စြာ အက်ဳိး ျဖစ္ေပၚလာရသည္လို႕ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ အေၾကာင္းကို စြဲ၍၊ မီွ၍ အက်ဳိးတရား ျဖစ္ေပၚလာရသည္လို႕ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ အဂၤလိပ္ဘာသာအားျဖင့္ Law of Dependent Origination ဟု ေခၚပါတယ္။ Cycle of Rebirth ဟုလည္း ေခၚပါတယ္။
ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားတြင္ ကြင္းဆက္ ဆယ့္ႏွစ္ခု ပါ၀င္ပါတယ္။ ထိုကြင္းဆက္မ်ားက အဆံုးမဲ့ သံသရာတြင္ အျဖစ္ တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ဆက္စပ္၍ သက္ရိွသတၱ၀ါတစ္ခု ေပၚေပါက္လာပံုကို ျပပါတယ္။
ဤတရား၏အစတြင္ အ၀ိဇၨာႏွင့္ စတင္ထားေသာ္လည္း အ၀ိဇၨာသည္ ပထမအေၾကာင္းတရား ျဖစ္သည္ဟု မမွတ္ယူအပ္ပါဘူး။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ သံသရာသည္ အစ မထင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ တရားေတာ္က အဖန္တလဲလဲ ပဋိသေႏၶေနရျခင္းသေဘာကို သင္ၾကားေပးပါတယ္။ အေၾကာင္းတရားတစ္ခုသည္ အက်ဳိးတရားတစ္ခုလည္း ျဖစ္ၿပီး၊ အေၾကာင္းက အက်ဳိး၊ အက်ဳိးကလည္း အေၾကာင္း အျပန္အလွန္ ျဖစ္ေနၾကပံုကို ဆက္စပ္ျပပါတယ္။
အလြယ္တကူ သိျမင္ႏိုင္ေသာအခ်က္မွာ ဤပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားေတာ္သည္ မိမိ၏ခႏၶာ (နာမ္ရုပ္) သေဘာပင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုထက္နက္နဲဖြယ္ေဆာင္ေသာ ခႏၶာ၏ ရုပ္နာမ္ဓမၼမ်ား ျဖစ္ေနပံု ပ်က္ေနပံုကိုလည္း ျပပါတယ္။ သို႕မဟုတ္ တနည္းအားျဖင့္ ေသာက ဒုကၡမ်ား အစဥ္အဆက္ အဆံုးမရိွ ျဖစ္ေနပံုကိုလည္း ျပပါတယ္။
အမွန္မွာ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားေတာ္သည္ ဓမၼ သို႕မဟုတ္ ခႏၶာမ်ား အ၀ိုင္းလိုက္ စက္လည္ေနပံု ျဖစ္ပ်က္ေနပံုကို ျပသပါတယ္။
အျဖစ္ေဟာင္းက အျဖစ္သစ္တစ္ခုကို ျဖစ္ေပၚၿပီးေနာက္ ခ်ဳပ္သြားပံုသည္ အဆံုးမရိွ ဆက္စပ္၍ ျဖစ္ေပၚေနပံုသေဘာကို ျပပါတယ္။ ထိုကဲ့သို႕ ျဖစ္ၿပီး ပ်က္ေနျခင္းသေဘာကိုပင္ ပဋိစၥသမုပၸါဒႏွင့္ ပဋိစၥသမုပၸႏၷဟု ေခၚပါတယ္။
တရားအားထုတ္မည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအေနျဖင့္ ခႏၶာပဋိစၥသမုပၸါဒ္ကို နားလည္ဖို႕လိုပါတယ္။ ခႏၶာပဋိစၥသမုပၸါဒ္သည္ ၀ိပႆနာတရားထုတ္ရာတြင္ ျဖတ္လမ္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ ဤတရားသည္ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္တရားေတာ္၏ ပစၥဳပၸန္ျဖစ္ေပၚပံုကို သင္ၾကားျပသေပးေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဤတရားသည္ ေယာဂီအား ခႏၶာငါးပါး၏ စတင္ျဖစ္ေပၚပံု၊ ၄င္းတို႕၏ အေၾကာင္းႏွင့္ ခ်ဳပ္ဆံုးပံုသေဘာတို႕ကို သိျမင္နားလည္ေစပါတယ္။
ပါဠိေတာ္က -
စကၡဳံစ ပဋိစၥ ရူေပစ ဥပၸဇၨတိ၊ စကၡဳ၀ိညာဏံ၊ တိဏၰံသဂၤတိ ဖေႆာ၊ ဖႆပစၥယာ ေ၀ဒနာ၊ ေ၀ဒနာပစၥယာ တဏွာ၊ တဏွာ ပစၥယာ ဥပါဒါနံ၊ ဥပါဒါန ပစၥယာ ဘေ၀ါ၊ ဘ၀ပစၥယာ ဇာတိ၊ ဇာတိပစၥယာ ဇရာမရဏ ေသာက ပရိေဒ၀ ဒုကၡ ေဒါမနႆ ဥပါယာသ သမၻ၀ႏၲိ၊ ဧ၀ေမတႆ ေက၀လႆ ဒုကၡခႏၶႆ သမုဒေယာ ေဟာတိ ..
လို႕ဆိုပါတယ္။
ေသာတ၊ ဃာန၊ ဇိ၀ွါ၊ ကာယ ၊ မန တို႕ကိုလည္း ထိုအတိုင္း သိျမင္ႏိုင္ပါတယ္။
စကၡံဳစ ဆိုတာ မ်က္စိကိုဆိုလိုတာသိၿပီးျဖစ္မွာပါ၊ ရူေပစ ဆိုတာကေတာ့ အဆင္း (ျမင္ရေသာအရာ) ပါ။ စကၡဳ (မ်က္စိ) ႏွင့္ အဆင္း တိုက္ဆိုင္ေသာ အခါ ျမင္သိစိတ္ (စကၡဳ၀ိညာဏ္) ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ ဤကိစၥတြင္ မ်က္စိႏွင့္အဆင္း တိုက္၍ ေပၚေပါက္လာေသာအရာသည္ ျမင္သိစိတ္သာလွ်င္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမင္ျခင္းကိစၥ၌ ျမင္ေသာသူ မရိွပါ။ ငါမဟုတ္၊ သူမဟုတ္၊ ေယာက်ာ္းမဟုတ္၊ မိန္းမမဟုတ္၊ မ်က္စိ၌ ေပၚေသာ ျမင္သိစိတ္သည္ ျမင္သိစိတ္သာလွ်င္ ျဖစ္ပါတယ္။
မ်က္စိ၊ အဆင္းႏွင့္ ျမင္သိစိတ္တို႕သည္ ထိေတြ႕မႈ (ဖႆ)ကို ျဖစ္ေပၚေစၿပီး၊ ဤထိေတြ႕မႈ ဖႆကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ေ၀ဒနာ ျဖစ္ေပၚလာရပါတယ္။ ထိုေ၀ဒနာထဲမွာလည္း ငါ၊ သူတစ္ပါး၊ ေယာက်ာ္း၊ မိန္းမ မပါ၀င္ပါ။
ေ၀ဒနာေၾကာင့္ တဏွာ ျဖစ္ေပၚလာရျပန္ပါတယ္။ တစ္ဖန္ တဏွာေၾကာင့္ ဥပါဒါန္ (စြဲလမ္းမႈ) ျဖစ္ေပၚလာရျပန္တယ္။ တစ္ဖန္ ဥပါဒါန္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ကာယကံ ၀စီကံ ႏွင့္ မေနာကံတို႕ ျဖစ္ေပၚလာၾကရပါတယ္။ ဤ ကမၼဘ၀ကို အေၾကာင္း (အမီွ) ျပဳ၍ ဇာတိ (ပဋိသေႏၶေနျခင္း) ျဖစ္ရပါေတာ့တယ္။
ဇာတိကို အေၾကာင္းျပဳ၍ (မီွ၍) အိုျခင္း (ဇရာ)၊ ေသျခင္း (မရဏ)၊ ၀မ္းနည္းျခင္း၊ ပူေဆြးျခင္း ဒုကၡ၊ ပရိေဒ၀၊ ဥပါယာသ တရားတို႕ ျဖစ္ၾကရပါတယ္။ ဤသို႕လွ်င္ပင္ အလံုးစံုေသာ ဒုကၡတရားတို႕သည္ ျဖစ္ေပၚလာၾကရပါတယ္။
ဒီေနရာမွာ ၀ဋ္သံုးပါးလည္ပံုေလးကို အနည္းငယ္ရွင္းလင္းခ်င္ပါတယ္။
၀ဋ္သံုးပါးရဲ႕ အဓိပၸါယ္
၀ဋ္သံုးပါးဆိုတာ ကမၼ၀ဋ္ ၀ိပါက၀ဋ္ ကိေလသ၀ဋ္ပါ။ ကိေလသ၀ဋ္ဆိုတာ ကိေလသာအားျဖင့္ လည္တာ၊ ကမၼ၀ဋ္ဆိုတာက ကံအားျဖင့္ လည္တာ၊ ၀ိပါက၀ဋ္ဆိုတာက အက်ဳိးေပးအေနအားျဖင့္ လည္တာပါ။
ကမၼ၀ဋ္ ကိေလသ၀ဋ္ ၀ိပါက၀ဋ္ ဆိုတဲ့ ဒီ၀ဋ္သံုးက တစ္ခုနဲ႕တစ္ခုေက်းဇူးျပဳၿပီးေတာ့ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ အေၾကာင္းခံေပးေနလို႕ ဒီသံသရာႀကီး လည္ေနရတာပါ။
ပဋိစၥသမုပၸါဒ္စတုန္းက ဘာအရင္စျပလဲဆို ကိေလသ၀ဋ္က စျပပါတယ္။ ကိေလသာ၀ဋ္က အ၀ိဇၨာ တဏွာ ဥပါဒါန္ပါ။
ကမၼ၀ဋ္က ဘ၀နဲ႕သခၤါရပါ။ ဘ၀ဟာ ႏွစ္မ်ဳိးျပပါတယ္။ ကမၼဘ၀နဲ႕ ဥပပတၱိဘ၀ပါ။ ကမၼဘ၀က အေၾကာင္းပါ။ ဥပပတၱိဘ၀က အက်ဳိးပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေနရာမွာ ဘ၀ႏွစ္မ်ဳိး ထြက္ေနလို႕ အေၾကာင္းခ်ည္း ေရတြက္တဲ့အခါမွာ အေၾကာင္းဘ၀ထဲ ကမၼဘ၀သြင္းရပါတယ္။ အက်ဳိးခ်ည္း ေရတြက္တဲ့အခါမွာလည္း အက်ဳိးဘ၀ထဲ ဥပပတၱိဘ၀သြင္းရပါတယ္။
၀ိပါက၀ဋ္က ၀ိညာဏ္ နာမ္ရုပ္ သဠာယတန ဖႆ ေ၀ဒနာ။
၀ိညာဏ္ နာမ္ရုပ္ သဠာယတန ဖႆ ေ၀ဒနာ ဇာတိ ဇရာမရဏ ဆိုေတာ့ ဒါေတြက အက်ဳိးတရားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီမွာ ဘာထည့္ေပးရလည္းဆိုေတာ့ အထက္က ဘ၀မွာျပခဲ့တဲ့ ဥပပတၱိဘ၀ကို ထည့္ေပးရပါမယ္။ အဲဒါက အက်ဳိးတရားေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ၀ိပါက၀ဋ္ပါ။
အဲဒီေတာ့ (၀ိညာဏ္ နာမ္ရုပ္ သဠာယတန ဖႆ ေ၀ဒနာ ဘ၀ ဇာတိ ဇရာ မရဏ) သည္ ၀ိပါက၀ဋ္လို႕ မွတ္ရပါမယ္။
(အ၀ိဇၨာ တဏွာ ဥပါဒါန္) သည္ ကိေလသ၀ဋ္ပါ။
(ကမၼဘ၀နဲ႕သခၤါရ) ကေတာ့ ကမၼ၀ဋ္ပါ။
အဲေတာ့ အဂၤါဆယ္ႏွစ္ရပ္ထဲမွာ ကိေလသာ ဆိုတဲ့ တရားအစစ္က အ၀ိဇၨာရယ္၊ တဏွာရယ္၊ ဥပါဒါန္ရယ္။ ကံဆိုတဲ့ တရားကေတာ့ ကမၼဘ၀နဲ႕သခၤါရပါ။ ဒါျဖင့္ ဒီကိေလသာေၾကာင့္ ကံေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့ အက်ဳိးတရားေတြက ဘယ္သူေတြတုန္းဆိုယင္ ၀ိညာဏ္ နာမ္ရုပ္ သဠာယတန ဖႆ ေ၀ဒနာ ဘ၀ ဇာတိ ဇရာမရဏ လို႕ ဒီလို အေျဖထြက္ပါမယ္။
ဒါေၾကာင့္ ကိေလသာ၀ဋ္၊ ကမၼ၀ဋ္၊ ၀ိပါက၀ဋ္ ဆိုတာ ၀ဋၬ လည္ျခင္း အနက္ထြက္လို႕ ဘာျဖစ္လည္းဆို သံသရာႀကီးလည္ေနပံုကို ျပပါတယ္။ ဘယ္လုိျပလည္း -
ကိေလသာရိွလို႕လည္တယ္ေပါ့၊ ကိေလသာက စ၊ ဘာလည္းဆိုေတာ့ အ၀ိဇၨာ တဏွာ ဥပါဒါန္။ ကိေလသာရိွေတာ့ ဘာျဖစ္လည္းဆိုေတာ့ ကမၼ၀ဋ္ေတြလုပ္ပါတယ္။ ကံတရားေတြလုပ္တာေပါ့။ မဟုတ္ဘူးလား။ ကိေလသာေတြရွိေတာ့ ကံတရားေတြ လုပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိေလသာေၾကာင့္ ကံေတြ လုပ္တယ္တဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ကမၼ၀ဋ္ (ဘ၀နဲ႕သခၤါရ)။ ကမၼဘ၀လည္းပဲ ကုသိုလ္ကံ အကုသိုလ္ကံ ေစတနာပဲရတယ္။ သခၤါရလည္းပဲ ကုသိုလ္ကံ အကုသိုလ္ကံ ေစတနာပဲ ရတယ္။ ကိေလသာရိွလို႕ ကံေတြ လုပ္ေတာ့ ဘာျဖစ္လည္းဆိုေတာ့ ၀ိညာဏ္ နာမ္ရုပ္ သဠာယတန ဖႆ ေ၀ဒနာ ဘ၀ ဇာတိ ဇရာ မရဏ ဆိုတဲ့ အက်ဳိးေကာင္ႀကီး လာျဖစ္တာေပါ့။ အဲဒီလို လည္ေနတာပါ။
၀ဋ္သံုးပါး လည္ပံုလည္နည္းဆိုတာ ကိေလသာ ထင္ရွားရိွေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ ကံကိုခ်ည္း အၿမဲလုပ္ေနတယ္။ ကံအၿမဲလုပ္သမွ် ကံ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း တရားေတြ အၿမဲလုပ္သမွ် ခႏၶာေကာင္ ၀ိပါက္ေကာင္ဆိုတဲ့ အက်ဳိးတရားႀကီးက အၿမဲေပၚေနေတာ့တာေပါ့။
ခႏၶာေကာင္ ၀ိပါက္ေကာင္ဆိုတဲ့ အက်ဳိးတရားႀကီး အၿမဲေပၚတိုင္း ကိေလသာက ထင္ရွားရိွျပန္ေတာ့ ခႏၶာေကာင္ႀကီးေပၚလာ ကိေလသာတန္းလန္းနဲ႕ေပါ့။ ကိေလသာရိွျပန္ေတာ့ ကုသိုလ္ကံ အကုသိုလ္ကံဆိုတဲ့ ကမၼ၀ဋ္ႀကီး လုပ္ျပန္ ဒီလိုျဖစ္ေနပါတယ္။ ကမၼ၀ဋ္ႀကီးလုပ္ျခင္းေၾကာင့္ အက်ဳိး၀ိပါက္ေကာင္ ခႏၶာေကာင္ႀကီး ျဖစ္ျပန္ ဒီလိုျဖစ္ေနပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ကိေလသာ၀ဋ္ေၾကာင့္ ကမၼ၀ဋ္ျဖစ္၊ ကမၼ၀ဋ္ေၾကာင့္ ၀ိပါက၀ဋ္ျဖစ္၊ ၀ိပါက၀ဋ္ႀကီးေၾကာင့္ ကိေလသ၀ဋ္ျဖစ္၊ကိေလသ၀ဋ္ေၾကာင့္ ကမၼ၀ဋ္ျဖစ္၊ ကမၼ၀ဋ္ေၾကာင့္ ၀ိပါက၀ဋ္ႀကီးျဖစ္၊ ၀ိပါက၀ဋ္ႀကီးေၾကာင့္ ကိေလသ၀ဋ္ျဖစ္၊ ကိေလသာေၾကာင့္ ကံျဖစ္၊ ကံေၾကာင့္ ၀ဋ္ျဖစ္၊ ၀ဋ္ေၾကာင့္ ကိေလသာ ကိေလသာေၾကာင့္ ကံ၊ ကံေၾကာင့္ ၀ဋ္ ဒီလို လည္သြားပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ကိေလသာမကုန္ခန္းသမွ် ကာလပတ္လံုး ဒီ လည္တယ္ လည္တယ္ဆိုတဲ့ ၀ဋ္တရားႀကီး ဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ရပ္မွာမဟုတ္ပါဘူး။
အဲေတာ့ ကိေလသာက ဘယ္ေလာက္ရိွသလဲဆိုေတာ့ တစ္ေထာင့္ငါးရာကိေလသာရိွတယ္လို႕သိပါတယ္။ ဒါျဖင့္ ဒီတစ္ေထာင့္ငါးရာကိေလသာအကုန္ကုန္မွ ရပ္ေတာ့မွာလားဆိုေတာ့ ဒီလိုမဟုတ္ပါဘူး။ ဒိ႒ိကိေလသာနဲ႕ ၀ိစိကိစၧာကိေလသာ ႏွစ္ပါးေသယင္ရပါၿပီ။ ေသာတာပတၱိမဂ္ဉာဏ္ရေတာ့ ေသာတာပတၱိမဂ္ဉာဏ္သည္ ဒိ႒ိကိေလသာနဲ႕ ၀ိစိကိစၧာကိေလသာ ႏွစ္ပါးကိုသာလွ်င္ သမုေစၧဒပဟာတဗၺအေနအားျဖင့္ ပယ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒိ႒ိကိေလသာနဲ႕၀ိစိကိစၧာကိေလသာ ႏွစ္ပါး ေသဖို႕ အေရးႀကီးပါတယ္။
အဲေတာ့ ၀ဋ္သံုးပါးျပထားရာမွာ ကိေလသ၀ဋ္ဆိုတဲ့ေနရာေလးမွာ ကိေလသာက ဘာေကာက္ထားလဲဆိုယင္ အ၀ိဇၨာရယ္ တဏွာရယ္ ဥပါဒါန္ရယ္ ျပပါတယ္။ အ၀ိဇၨာတရားကိုယ္ေကာက္ေတာ့ ေမာဟပါ။ တဏွာနဲ႕ဥပါဒါန္ တရားကိုယ္ေကာက္ေတာ့ ေလာဘပါ။ အဲဒီ ေမာဟနဲ႕ေလာဘဆိုတဲ့ ကိေလသာႏွစ္လံုးသာလွ်င္ အဓိကထား ျပပါတယ္။ ဒီကိေလသာ ႏွစ္လံုးေၾကာင့္ ကမၼ၀ဋ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၼ၀ဋ္ေၾကာင့္ ၀ိပါက၀ဋ္၊ ၀ိပါက၀ဋ္ေၾကာင့္ ကိေလသ၀ဋ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ကိေလသ၀ဋ္ကဘယ္သူေတြလည္းဆိုယင္ (အ၀ိဇၨာနဲ႕ တဏွာ ဥပါဒါန္) ပါ။
ဒါေၾကာင့္ တစ္ေထာင့္ငါးရာကိေလသာ အကုန္သတ္ဖို႕ မလိုပါဘူး။ ေမာဟကိေလသာနဲ႕ ေလာဘကိေလသာ မျဖစ္ေအာင္ ပါးေအာင္လုပ္ဖို႕ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒီကိေလသာ ႏွစ္လံုးေၾကာင့္ ကမၼ၀ဋ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ကမၼ၀ဋ္ေၾကာင့္ ၀ိပါက၀ဋ္ျဖစ္တယ္၊ ၀ိပါက၀ဋ္ေၾကာင့္ ဘာျဖစ္ျပန္လည္းဆိုေတာ့ ကိေလသ၀ဋ္ျဖစ္ျပန္တယ္။ ဒီကိေလသ၀ဋ္က ဘာလဲဆိုေတာ့ (အ၀ိဇၨာနဲ႕ တဏွာ ဥပါဒါန္) ပါ။
ဒါျဖင့္ ဒီကိေလသ၀ဋ္ခ်ဳပ္သြားလို႕ရိွရင္ ဒီကမၼ၀ဋ္ ျဖစ္ပါဦးမလား (မျဖစ္ေတာ့ပါဘူး)၊ ကမၼ၀ဋ္ခ်ဳပ္ရင္ ၀ိပါက၀ဋ္ မျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။
ဒါေၾကာင့္ တရားအားထုတ္ေတာ့မည့္ ေယာဂီအေနႏွင့္ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ေဒသနာေတာ္ကို အျပည့္အ၀ နားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္ ေလ့လာျခင္းအားျဖင့္ ဒိ႒ိကို ခြာႏိုင္ပါတယ္။ အဲလို ဒိ႒ိကိုခြာၿပီးမွသာ မိမိတို႕၏ သဒၶါ၊ ပညာ၊ ၀ီရိယ အားေလ်ာ္စြာ မဂ္ဉာဏ္ ဖိုလ္ဉာဏ္အဆင့္ဆင့္ကို တက္လွမ္းႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။
ကိုယ္စိတ္ခ်မ္းေျမ႕တရားေတြ႕ၾကပါေစ။
ေမတၱာျဖင့္
tno
https://web.facebook.com/Dhamma-Notes-by-Thein-Naing-Ohn-1514787362178822/?ref=bookmarks
Posted via Blogaway
